مطالعات و تحقیقات اولیه پیرامون ایجاد منطقه آزاد تجاری – صنعتی بندرانزلی در سالهای آغازین دهه 1370توسط کارشناسان و صاحب نظران دانشگاهی انجام گرفت. به موازات این امر، اقدامات و رایزنی های مدیران عالی استان با دولتمردان نیز به عنوان پشتوانه تضمینی این حرکت جاری گردید و با تنظیم و ارسال گزارشات علمی و توجیهات اقتصادی مستدل به تهران، فضای نسبتاً مناسبی جهت ایجاد منطقه آزاد در بندر انزلی ایجاد گردید.
متعاقب آن تلاشهای بی وقفه ای در راستای تحقق این ضرورت در دستور کار آقایان استانداران وقت استان قرار می گیرد تا اینکه سرانجام در سال 1375 ایجاد منطقه آزاد تجاری – صنعتی تا حدودی تعدیل یافت و در دو منطقه ویژه اقتصادی تحت عناوین ( الف) و (ب) به ترتیب در محوطه اداره کل بنادر و کشتیرانی ( بندرانزلی) و دیگری در فاصله حدوداً 15 کیلومتری انزلی و در مسیر جاده حسن رود به زیباکنار ( انزلی – گلشن ) پای به عرصه وجود گذاشت و فعالیتهای خود را در زمینه خدمات انبارداری، ترانزیت، صنعت، تجارت آغاز نمودند.
در دی ماه 1378، در جریان بررسی طرح پیشنهادی منطقه آزاد آستارا در صحن مجلس شورای اسلامی، دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد به عنوان نماینده دولت حضور یافته و ضمن اعلام نظر مخالف با طرح فوق، صریحاً ایجاد یک منطقه آزاد در شمال کشور موافقت نموده و بهترین و مناسب ترین نقطه جغرافیایی در شمال کشور را در منطقه انزلی اعلام کرد.